ترکیه

ترکیه

اطلاعات کلی

پایتخت: آنكارا

زبان رسمی: تركي ( رسمي ) ؛ كردي ( ۲۰% ).

نوع حکومت: جمهوري مبتنی بر رموکراسی پارلمانی

واحد پول: لیرترکیه(Turkish lira)

مذهب: اسلام سني ( ۶۷% )، اسلام شيعه ( ۳۰% )، كليساهاي مختلف مسيحي ( ۳% )

امید طول عمر: ۶۴سال

رشد سالانه جمعیت: ۱٫۱۳%درصد (July 2004 est.)

جمعیت: ۶۸,۸۹۳,۹۱۸ نفر (July 2004 est.)

29202191328165114166726774101103143107250

جغرافیای کشور ترکیه

آن قسمت از تركيه كه در غرب داردانل قرار دارد به ۵% كل مساحت كشور، بخشي از اروپاست. تركيه آسيايي متشكل است از فلات مركزي آناتولي و آبگيرهايش كه در شمال آن كوههاي پونتين, در جنوب آن كوههاي تودوس و در شرق آن سلسله ارتفاعات مجاور قفقاز جاي دارد.  رودهاي مهم : فرات، دجله، قزل ايرماق، ساكاريا.  بلندترين نقطه : قلة آرارات، ۵۱۸۵ متر.  آب و هوا : نواحي ساحلي آب و هواي مديترانه‏اي دارد. آب و هواي مناطق مركزي متنوع است و تابستانهاي خشك و بسيار گرم و زمستانهاي سرد و برفي دارد.

شهرهای مهم: : استانبول, ازمير, آدانا, بورسا, غازي عينتاب, مرسين, قيصريه, اسكي‏شهر, دياربكر, آنتاليا, صامسون, قونيه
مساحت: ۷۸۰,۵۸۰ کیلومتر مربع
خط ساحلی: ۲,۶۴۸ کیلومتر
مختصات جغرافیایی: ۳۹ درجه شمالی و ۳۵ درجه شرقی

حکومت

۴۵۰ عضو مجمع ملي با رأي تمامي افراد بالغ براي پنج سال انتخاب مي‏شوند. رئيس جمهور( كه از سوي مجمع براي هفت سال انتخاب مي‏گردد )‏ نخست وزير و كابينه‏اي را انتصاب مي‏كند كه از پشتيباني اكثريت مجمع برخوردارند.  احزاب عمدة سياسي عبارتند از : • حزب ميهن ( محافظه‏كار ) • حزب مردم‏گراي سوسيال دمكرات • حزب راه راست • حزب رفاه • چپ دموكراتيك.

عضویت: سازمان ملل متحد، پيمان آتلانتيك شمالي، سازمان همكاري اقتصادي و توسعه، كنفرانس امنيت و همكاري در اروپا، شوراي اروپا، اتحادية اروپاي غربي ( عضو وابسته ).

تاریخ معاصر

در آغاز قرن نوزدهم، امپراتوري عثماني از دانوب تا عدن و از فرات تا الجزاير وسعت داشت. با اين حال، اين امپراتوري گرفتار زوال درازمدتي در قدرت نظامي وسياسي و در وسعت بود تا جايي كه امپراتوري عثماني « بيمار اروپا » تلقي شد و آيندة اين امپراتوري و سرزمينهايش در بالكان به عنوان « مسئلة شرقي » موجب نگراني در قرن نوزدهم گرديد. در ۱۹۰۸ قيام تركهاي جوان كوشيد تا جلو اين زوال را بگيرد، ولي شكست در جنگهاي بالكان ( ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۳ ) عملاً تركيه را از اروپا بيرون راند. اتحاد با آلمان در جنگ جهاني اول با شكست و از دست رفتن تمامي مناطق غيرتركي پايان يافت و آيندة تركيه در خود آسيا زماني كه يونان مناطق اطراف ازمير را فتح كرد و متفقين مناطق نفوذ ايجاد كردند زير سؤال رفت. ژنرال مصطفي كمال ( ۱۸۸۱ تا ۱۹۳۸ ) -‏ كه بعدها به آتاتورك ( پدر تركها ) مشهور شد -‏ به رهبري نيروهاي مقاومت در جنگ داخلي پرداخت و يونان را شكست داد. مرزهاي كنوني تركيه در ۱۹۲۳ به موجب معاهدة لوزان مشخص شد. تركيه با الغاي نظام سلطنتي ( ۱۹۲۲ ) تبديل به جمهوريي گشت كه آتاتورك آن را به صورت كشوري غيرمذهبي و پيرو غرب درآورد. اسلام از حكومت تفكيك، الفباي لاتين جايگزين حروف عربي، زبان تركي احياء و حجاب زنان ممنوع شد. در ۱۹۴۵ ادعاهاي ارضي شوروي بر سرزمينهاي تركي مشوق ديدگاه طرفدار غرب شد، و در ۱۹۵۲ تركيه به پيمان آتلانتيك شمالي پيوست و در ۱۹۶۰ عدنان مندرس, نخست وزير، طي كودتايي نظامي سرنگون و به اتهام فساد و حكومت مغاير با قانون اساسي به دار آويخته شد. در ۱۹۶۱ دولت غيرنظامي دوباره بر سركار آمد، ولي تداوم خشونت و حكومت بي‏ثمر موجب به دست گرفتن مجدد قدرت از سوي ارتش در ۱۹۸۰ شد. در ۱۹۷۴ پس از سرنگوني پرزيدنت ماكاريوس در قبرس طي كودتايي با حمايت يونان، تركيه به اين جزيره حمله كرد و حكومتي تركي در شمال اين كشور برقرار ساخت ( ۱۹۷۵ ). اختلاف با يونان بر سر قبرس و همچنين سابقة حقوق بشر در تركيه، به كوششهاي اين كشور در پيوستن به جامعة اروپا لطمه زده است. در ۱۹۸۳ حكومت غيرنظامي جايگزين دولت نظامي شد. از آن زمان تركيه حتي‏الامكان به اروپاي غربي نزديك شده، هرچند ظهور بنيادگرايي اسلامي در اواخر دهة ۱۹۸۰ هويت اروپايي تركيه را زير سؤال برده است. از زمان انحلال شوروي ( ۱۹۹۱ )، تركيه با جمهوريهاي شوروي سابق در آسياي ميانه، كه اكثراً از لحاظ زبان و سنت تركي هستند، پيوندهاي اقتصادي و فرهنگي ايجاد كرده است. ناآرامي در ميان كٌردهاي تركيه -‏ در جنوب شرق -‏‌ افزايش يافته است.

دفاع

كل نيروهاي مسلح : ۵۷۹،۲۰۰ ( ۱۹۹۱ ). به‏علاوة ۱۲۰،۰۰۰ ژاندارم. خدمت سربازي : ۱۸ ماه ( فقط در نيروي زميني ).

آموزش

ميزان باسوادي : ۷/۸۰% ( ۱۹۸۹ ). سنين تحصيل اجباري : بين ۶ تا ۱۴ سال؛ ۵ سال تحصيل اجباري است. تعداد دانشگاه : ۲۹٫

اقتصاد

بخش كشاورزي كمي زير نيمي از نيروي كار را در بردارد. كشتهاي عمده شامل گندم، برنج، تنباكو و پنبه است. تنباكو و پنبه هردو موجب ايجاد صنايع مهم پردازش شده است. منسوجات يك چهارم از صادرات تركيه را تشكيل مي‏دهد. صنايع توليدي -‏ به ويژه صنايع شيميايي و فولاد -‏ به سرعت رشد كرده است. منابع طبيعي شامل مس، زغال‏سنگ و كروم است. ميزان بيكاري بالاست. پولي كه تركهاي شاغل در اروپاي غربي به كشور مي‏فرستند منبع درآمد عمدة ارز خارجي است. توريسم اهميت فزاينده‏اي دارد.

ارسال دیدگاه جدید
شما میتوانید نظر و پیشنهاد خود راجب سایت و مطلب را برای ما ارسال کنید.
دیدگاهی ارسال نشده است!